Voordat je de houtkachel weer aansteekt, is het slim om even een korte controle te doen. Niet omdat het ingewikkeld is, maar omdat een goede voorbereiding je gedurende het hele seizoen veel problemen bespaart: minder rook, minder overlast en een kachel die gewoon lekker trekt. Hieronder vind je de vier dingen die je vóór het stookseizoen even checkt.
1. Is je haardhout droog genoeg?
Dit is de belangrijkste vraag. Nat hout is de meest voorkomende oorzaak van rookoverlast en een slecht brandende kachel. Hout dat niet droog genoeg is, verbrandt namelijk niet volledig. In plaats van warmte krijg je rook, roet en onverbrande stoffen die via de schoorsteen naar buiten gaan.
Hout heeft gemiddeld twee jaar nodig om voldoende te drogen. Na die periode zit er nog ongeveer 15% vocht in, wat droog genoeg is om goed te kunnen stoken. Droog je hout langer? Dan brandt het nog beter en geeft het meer warmte af. Twijfel je of jouw hout droog genoeg is? Een houtvochtmeter geeft je direct uitsluitsel. Steek de pinnen in het hout en de meter laat zien welk vochtpercentage het heeft. Zit je onder de 15%? Dan ben je goed bezig. Zit je daarboven? Laat het hout nog even verder drogen.
Bewaar hout altijd overdekt, op een ondergrond die contact met de grond voorkomt, en op een plek waar de wind er goed bij kan. Dat laatste maakt meer verschil dan veel mensen denken.
2. Is de schoorsteen recent geveegd?
Een jaarlijkse schoorsteenveegbeurt is geen luxe, het is noodzaak. In de schoorsteen stapelen zich roet en creosotresten op, zeker als er regelmatig gestookt wordt of als het hout in het verleden niet altijd droog genoeg was. Die opeenhoping vergroot het risico op een schoorsteenbrand aanzienlijk.
Laat de schoorsteen dus vegen voor de start van het stookseizoen, bij voorkeur door een erkend schoorsteenveger. Stook je veel, dan kan een tweede veegbeurt halverwege het seizoen ook verstandig zijn. Een schone schoorsteen werkt ook gewoon beter: de trek is beter, de kachel brandt efficiënter en je hebt minder last van rook in huis.
3. Werkt de luchttoevoer goed?
Een houtkachel heeft zuurstof nodig om goed te kunnen verbranden. Zonder voldoende luchttoevoer brandt het vuur smoort en ontstaat er veel rook. Controleer daarom voor het seizoen of de ventilatieopeningen van je kachel vrij zijn en goed werken. Controleer daarnaast ook de sluitingen van de kacheldeur. Als de deur niet goed sluit, kan de luchttoevoer ongecontroleerd zijn, wat de verbranding negatief beïnvloedt.
Zijn er problemen met de trek? Dat kan ook te maken hebben met de staat van de schoorsteen (zie punt 2) of met weersomstandigheden. Bij windstil of mistig weer trekt een schoorsteen slechter. Op dat soort dagen is het beter om even niet te stoken.
4. Weet je wat je doet bij een Stookalert?
Een Stookalert wordt afgekondigd door het RIVM op momenten dat weersomstandigheden er voor zorgen dat houtrook extra slecht wegtrekt en blijft hangen op leefniveau. Dat kan voor gezondheidsklachten zorgen, met name bij mensen met een longaandoening, hart- en vaatziekte of bij kinderen en ouderen.
Tijdens een Stookalert geldt het dringende advies: stook niet. Het is geen wettelijk verbod, maar wel een concreet verzoek om rekening te houden met je omgeving. Houd de berichten van het RIVM in de gaten of zet een melding in de app van Buienradar, die geeft Stookalerts tegenwoordig ook aan. Meer weten hierover? Lees het in dit artikel.
Klaar voor het seizoen?
Heb je de cursus nog niet gevolgd? Op Verantwoordstoken.nl leer je in ongeveer een uur alles wat je nodig hebt om het stookseizoen goed en verantwoord te beginnen en door te komen: van de juiste aansteektechniek tot het herkennen van een Stookalert. Na afronding ontvang je het officiële certificaat.
Heb je de cursus al gevolgd? Deel hem dan met iemand in je omgeving die ook een houtkachel heeft. Hoe meer mensen verantwoord stoken, hoe minder overlast voor iedereen.